Najpóźniej na początku 2027 roku na terenie Powiatu Rzeszowskiego powstanie nowa placówka opiekuńczo-wychowawcza. W miejscowości Niechobrz trwają już prace adaptacyjne budynku, na które przeznaczono około 600 tysięcy złotych. W lutym radni powiatu podjęli uchwałę o utworzeniu nowej jednostki, a miesiąc później przyjęli statut Domu dla Dzieci i Młodzieży „Horyzont”.
Jak podkreśla starosta Krzysztof Jarosz, decyzja o utworzeniu placówki wynika z pilnej potrzeby społecznej. Nowy dom powstanie w wynajętym na wiele lat budynku dawnego domu rekolekcyjnego, zlokalizowanego przy kościele w Niechobrzu. Obiekt zostanie kompleksowo zmodernizowany – zaplanowano jego remont, doposażenie oraz dostosowanie do potrzeb wychowanków, zarówno w zakresie części mieszkalnej, jak i przestrzeni wspólnych oraz infrastruktury rekreacyjnej, w tym placu zabaw.
– To odpowiedź na bardzo pilne potrzeby, jakie pojawiły się w naszej społeczności. Każde dziecko zasługuje na bezpieczeństwo, spokój i miejsce, które będzie dla niego prawdziwą oazą radości. Zrobimy wszystko, żeby najpóźniej od 1 stycznia 2027 roku to miejsce tętniło gwarem dziecięcych zabaw i służyło najmłodszym wsparciem – deklaruje starosta Krzysztof Jarosz.
Władze powiatu deklarują, że celem inwestycji jest stworzenie miejsca bezpiecznego, stabilnego i przyjaznego dzieciom, które zapewni im nie tylko opiekę, ale także odpowiednie warunki do rozwoju.
– Decyzja o powołaniu placówki wynika z rosnących potrzeb w zakresie zapewnienia opieki dzieciom i młodzieży wymagającym wsparcia instytucjonalnego. Obecna infrastruktura jest niewystarczająca wobec rzeczywistego zapotrzebowania, a liczba dostępnych miejsc w istniejących placówkach nie pozwala na skuteczne zabezpieczenie potrzeb opiekuńczych w powiecie – czytamy w uzasadnieniu uchwały o wyrażeniu woli powołania nowej placówki.
Sytuacja w zakresie pieczy zastępczej jest bardzo trudna i stale się pogarsza. Brakuje miejsc zarówno w rodzinach zastępczych, jak i placówkach opiekuńczo-wychowawczych – nie tylko lokalnie, ale także w skali całego województwa i kraju. Pomimo intensywnych poszukiwań, od 15 stycznia 2025 roku nie udało się wykonać dwóch postanowień Sądu Rejonowego w Rzeszów dotyczących umieszczenia trojga dzieci w pieczy zastępczej. Dodatkowo w listopadzie 2025 roku oraz ponownie w styczniu bieżącego roku wpłynęły kolejne pisma z sądu, w tym wskazanie rodziny zastępczej dla dwojga rodzeństwa. Kuratorzy zapowiadają również następne sprawy, w których zapadną decyzje o umieszczeniu dzieci w pieczy.
Na terenie powiatu funkcjonują obecnie trzy placówki: Dom dla Dzieci i Młodzieży „Przystań” w Tyczynie oraz Domy „Nadzieja” i „Opatrzności” w Łące. Wszystkie przekroczyły już dopuszczalną liczbę miejsc, co uniemożliwia przyjmowanie kolejnych wychowanków.
Dodatkowym wyzwaniem pozostaje niedobór kandydatów na rodziny zastępcze. Szczególnie brakuje rodzin niezawodowych, zawodowych – w tym specjalistycznych – oraz osób gotowych prowadzić rodzinne domy dziecka. Pomimo prowadzonych kampanii i działań promocyjnych liczba chętnych maleje, a liczba funkcjonujących rodzin zastępczych systematycznie spada. Skala problemu widoczna jest również w codziennej pracy Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Rzeszowie, które każdego dnia otrzymuje dziesiątki wiadomości z całej Polski z prośbami o przyjęcie dzieci do pieczy zastępczej.
Funkcjonowanie nowej placówki w Niechobrzu będzie oparte na doświadczeniach Domu dla Dzieci i Młodzieży „Przystań” w Tyczynie. Jest to placówka typu socjalizacyjnego, zapewniająca całodobową opiekę dzieciom i młodzieży pozbawionym częściowo lub całkowicie opieki rodzicielskiej. Jednostka przeznaczona jest dla 14 wychowanków w wieku od 10 do 18 lat (w uzasadnionych przypadkach także młodszych), z możliwością pozostania do czasu ukończenia nauki, a za zgodą dyrektora – nawet do 25. roku życia.
Celem takich placówek jest przeciwdziałanie niedostosowaniu społecznemu i sieroctwu, a także wsparcie rodzin mających trudności wychowawcze. Opiekę nad wychowankami sprawuje wykwalifikowana kadra, w tym wychowawcy, pedagog, psycholog oraz pracownicy administracyjni.
(s)