W Jasionce zachował się jeden z ciekawszych zespołów dworskich powiatu rzeszowskiego. Obecny dwór powstał w pierwszej połowie XIX wieku, a w latach 1887–1888 został gruntownie przebudowany i rozbudowany według projektu znanego krakowskiego architekta Tadeusza Stryjeńskiego. Rezydencję otacza zabytkowy park ze starym drzewostanem, a częścią zespołu jest również XIX-wieczny spichlerz. Obiekt funkcjonuje dzisiaj jako część Zielonego Kompleksu Dwór Ostoya i nadal można zobaczyć go z bliska.
Historia ziemiańskiej siedziby w Jasionce jest starsza niż stojący obecnie budynek. Zespół dworski istniał tutaj już w XVIII wieku. Park mógł zacząć kształtować się jeszcze przy wcześniejszej, zapewne drewnianej siedzibie. Obecny murowany dwór powstał natomiast w pierwszych dziesięcioleciach XIX wieku. Dokumentacja zabytku datuje jego budowę na lata 1816–1829.
Z powstaniem rezydencji związana była Zofia z Potockich Czosnowska, późniejsza Oborska. Była blisko związana z Ignacym Morskim, właścicielem rozległych dóbr obejmujących także Jasionkę. Lokalne opracowania podają, że otrzymała tutaj miejsce określane jako ustronny zakątek i właśnie tam około 1817 roku zaczęła powstawać nowa siedziba. Po śmierci Morskiego w 1819 roku Zofia przejęła dobra łąckie, zaś w 1822 roku wyszła za Aleksandra Oborskiego.
Nie jest natomiast pewne, kto zaprojektował pierwszy murowany dwór. Narodowy Instytut Dziedzictwa wskazuje ostrożnie, że autorem mógł być Fryderyk Bauman. W innych opracowaniach pojawia się również tradycja wiążąca budowlę z Chrystianem Piotrem Aignerem, jednym z najbardziej znanych polskich architektów epoki klasycyzmu. Nie ma jednak wystarczających podstaw, aby któremukolwiek z nich przypisywać autorstwo jako fakt bezsporny. Pierwsza rezydencja była budowlą bardziej zwartą i klasycyzującą. Dzisiejszą, znacznie bardziej malowniczą sylwetkę uzyskała dopiero kilkadziesiąt lat później.
Problemy finansowe Zofii Oborskiej doprowadziły do sprzedaży części jej dóbr. 20 maja 1831 roku Ludwik Jędrzejowicz nabył podczas licytacji sądowej dobra Jasionka wraz z Wólką. Od tego czasu historia majątku przez ponad sto lat związana była z rodziną Jędrzejowiczów. W drugiej połowie XIX wieku właścicielem Jasionki został Stanisław Jędrzejowicz. Był ziemianinem i działaczem publicznym, związanym m.in. z Sejmem Krajowym Galicji oraz rzeszowską Radą Powiatową. Po śmierci ojca, Henryka Jędrzejowicza, objął rodzinny majątek i właśnie za jego czasów miejscowa siedziba przeszła największą przemianę.
W latach 1887–1888 dwór gruntownie przebudowano i rozbudowano według projektu Tadeusza Stryjeńskiego, jednego z ważniejszych krakowskich architektów przełomu XIX i XX wieku. Nie była to jedynie modernizacja wnętrz. Dawna klasycyzująca siedziba otrzymała nową, historyzującą formę i znacznie bardziej reprezentacyjny charakter.
Najbardziej charakterystycznym elementem obecnego jest dworu trzykondygnacyjna wieża znajdująca się w południowo-wschodniej części budynku. Nakrywa ją wysoki, ostrosłupowy dach. Sama wieża oraz zróżnicowana wysokość poszczególnych części budynku nadają całej rezydencji bardziej pałacowy charakter. Elewacja frontowa ma siedem osi. W jej środkowej części znajduje się trójosiowy portyk wgłębny. Do starszej bryły dołączono kolejne człony, galerię i aneksy. Szczególnie dekoracyjnie potraktowano fragmenty elewacji z dużymi arkadowymi przeszkleniami, półkolumnami oraz detalami nawiązującymi do architektury renesansowej. We wnętrzach zachowały się również fragmenty historycznych polichromii. Obecny wygląd dworu jest więc efektem połączenia dwóch zasadniczych etapów jego historii: siedziby powstałej w pierwszych dziesięcioleciach XIX wieku oraz reprezentacyjnej rezydencji ukształtowanej dla Jędrzejowiczów pod koniec tego stulecia.
Do rejestru zabytków wpisany jest nie tylko sam dwór, ale również spichlerz i park. Wszystkie te elementy tworzyły niegdyś większe założenie rezydencjonalno-gospodarcze. XIX-wieczny spichlerz znajduje się przy drodze prowadzącej do dworu. Jest murowany z cegły, podpiwniczony, posiada użytkowe poddasze i nakryty jest dachem dwuspadowym. Mimo gospodarczej funkcji otrzymał dekoracyjne ceglane gzymsy i obramienia otworów. W obrębie dawnego zespołu zachowała się również stajnia, ujęta w gminnej ewidencji zabytków. Obecnie mieści się w niej Karczma Ostoya. Nie należy jednak mylić jej statusu z dworem, spichlerzem i parkiem, które posiadają odrębny wpis do rejestru zabytków.
Równie ważnym elementem założenia pozostaje park, którego początki sięgają prawdopodobnie końca XVIII wieku. Był następnie przekształcany wraz z kolejnymi zmianami samej rezydencji. Zachował się w nim wartościowy starodrzew. Wśród drzew wymieniane są m.in. dęby szypułkowe, lipy, graby, jesiony, klony, a także gatunki obcego pochodzenia, jak iglicznia trójcierniowa i platan klonolistny. To właśnie platan należy dziś do najbardziej charakterystycznych elementów parku. Obecny gospodarz kompleksu informuje, że drzewo ma ponad 250 lat.
Dwór stanowił centrum znacznie większego gospodarstwa. W czasach Jędrzejowiczów wokół niego znajdowały się zabudowania folwarczne, pola, ogrody i obiekty gospodarcze. Lokalna monografia Jasionki odnotowuje nawet funkcjonowanie urządzenia parowego służącego do wytwarzania energii elektrycznej, wykorzystywanej następnie do oświetlania dworu i zaplecza gospodarczego. Właściciele majątku angażowali się także w życie miejscowości. Stanisław Jędrzejowicz wspierał rozwój szkolnictwa, a pod koniec XIX wieku przekazał parcelę Siostrom Służebniczkom i ufundował ochronkę dla dzieci.
Po wkroczeniu Armii Czerwonej i ustanowieniu nowych władz rozpoczął się proces likwidacji wielkiej własności ziemskiej. 18 listopada 1944 roku przejęto majątek i folwark na potrzeby reformy rolnej, natomiast 7 grudnia rozpoczęła się parcelacja ziemi. Grunty rozdzielono pomiędzy miejscową ludność. Nadziały otrzymali m.in. fornale i najbiedniejsi mieszkańcy Jasionki, część ziemi przypadła także mieszkańcom Stobiernej. Fragment gruntów przekazano miejscowej szkole. Pozostała tzw. resztówka obejmująca część zabudowań dawnego gospodarstwa. Wśród nich znajdowały się m.in. dwór, spichlerz i inne obiekty gospodarcze. Teren użytkowała następnie Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska”, a później Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna „Postęp”.
Istotnym momentem w powojennej historii zabytku był 1975 rok, kiedy rzeszowski oddział Pracowni Konserwacji Zabytków przeprowadził kapitalny remont dworu. Zakres prac był znaczny. Wymieniono stropy, część ścian działowych na piętrze oraz stolarkę okienną, zmodernizowano schody prowadzące na dolny taras i wykonano nowe tynki. Roboty objęły również spichlerz.
Kolejna duża zmiana nastąpiła już po przemianach ustrojowych. Monografia Jasionka przez wieki podaje, że w 1997 roku obiekt znalazł się w rękach prywatnych i został następnie zaadaptowany do funkcji hotelowej i gastronomicznej pod nazwą Dwór Ostoya. Dzisiaj historyczna rezydencja jest centralnym elementem Zielonego Kompleksu Dwór Ostoya. Funkcjonują tutaj obiekty hotelowe, gastronomiczne i konferencyjne, odbywają się również przyjęcia oraz inne wydarzenia.
(s)